Lateralizacja, czyli coś co spędzało mi sen z powiek

 

Tak, lateralizacja, a właściwie jej prawidłowa ocena ostatnio dała mi w kość. Próby na dominację oka, ucha, ręki i nogi poszły gładko, ale… właśnie to ale, niby proste, albo tak, albo tak. A jak jest u Wojtka? O tym napiszę później, a teraz troszkę teorii 😉

Proces lateralizacji oznacza przewagę jednej strony ciała nad drugą, przejawiającą się podczas aktywności. Inaczej, podczas wykonywania jakichkolwiek czynności lateralizacja przejawia się dominacją czynności ucha, oka, ręki i nogi. Lateralizacja to dominacja półkulowa (Mózg – prawa i lewa półkula), która oznacza przewagę w kierowaniu procesami, sprawnościami, czy umiejętnościami. Tak jak wspomniałam w poprzednim wpisie, dla właściwego rozwoju potrzebna jest współpraca obu półkul.

Dziecko przychodzi na świat uzbrojone w mechanizmy genetyczne i hormonalne, które sprzyjają rozwijaniu się określonej lateralizacji. I tak, już w życiu prenatalnym dziecko może wykazywać silną dominację ręki. Proces kształtowania się dominacji stronnej, (czyli lateralizacji) trwa od urodzenia i powinien się zakończyć między 4. a 6. rokiem życia. Dziecko, które rozpoczyna naukę szkolną powinno ostatecznie wybrać rękę, którą będzie wykonywało czynności precyzyjne, między innymi trzymanie narzędzia pisarskiego.

W rozwoju dziecka występują etapy kształtowania się lateralizacji, mianowicie:

  • po 6. miesiącu życia wykształca się chwyt jednoręczny, można zauważyć przejawy preferowania jednej ręki,
  • po 9. miesiącu życia dziecko potrafi już trzymać dwa przedmioty w obu rękach i jednocześnie potrafi nimi uderzać,
  • po 9. miesiącu życia dziecko wskazuje palcem, przy czym częściej wybiera preferowaną rękę,
  • w okresie między 1. a 2. rokiem życia, przejawy lateralizacji słabną, ponieważ dziecko ma inne priorytety, bardzo angażuje się w proces nauki chodzenia. W tym momencie dziecko usprawnia obie półkule mózgu. Pojawiają się także czynności wymagające precyzji, takie jak używanie sztućców, kredek,
  • od 2. roku życia, kiedy chód jest opanowany przez dziecko, lateralizacja zaczyna się ponownie rozwijać,
  • około 2. – 3. roku życia zwykle ustala się u dziecka praworęczność,
  • około 3. – 4. roku życia ustala się leworęczność.

W następnym wpisie, pokażę Wam, jak Wy w warunkach domowych, możecie zbadać lateralizację swojego dziecka.

Czyli wiemy już, co to jest ta lateralizacja i jak kształtuje się względem rozwoju dziecka. Tylko teraz, aha – lateralizacja może być prawostronna, lewostronna, skrzyżowana, bądź nieustalona – to są wzorce lateralizacji. Żeby wiedzieć jaki wzorzec lateralizacji ma Twoje dziecko, należy wykonać badanie wzorca lateralizacji, ale to już w następnym wpisie. Wyczekujcie 😉

Artykuł ten powstał na podstawie treści zwartych w poniższych publikacjach:

Cieszyńska J., Korendo M., Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka. Od noworodka do 6. roku życia., Wydawnictwo Edukacyjne, Kraków 2015.

Cieszyńska – Rożek  J., Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci. Z perspektywy fenomenologii neurobiologii i językoznawstwa., Wydawnictwo Centrum Metody Krakowskiej, Kraków 2013.

Piotrowska – Madej K., Żychowicz A., Smart Hand Model. Diagnoza i terapia ręki u dzieci., Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2017.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *